[home] Indo-Rock in Hamburg (1960-1962) The Beatles Connection Hebben er Indo bands gespeeld in Hamburg in de periode 1960-1962, toen ook The Beatles daar optraden? 1960 Indra Club (17-08 t/m 03-10) 1960 Kaiserkeller (04-10 t/m 30-11) 1961 Top Ten Club (01-04 t/m 02-07) opnamen Tony Sheridan & The Beat Brothers 22+23/06 (My Bonnie enz) 1962 Star Club (13-04 t/m 31-05) 1962 Star Club (01-11 t/m 15-11) 1962 Star Club (18-12 t/m 31-12) Er doen veel (sterke) verhalen de ronde, maar daadwerkelijke bewijzen dat Indo-Rock formaties daar gelijktijdig met The Beatles gespeeld hebben zijn er bijna niet en zullen na al die jaren nog moeilijk te achterhalen zijn. Alle uitspraken en informatie (waar of niet waar - welles/nietes), die mij tot op heden bekend zijn heb ik hieronder weergegeven. Voor nadere gegevens hou ik me aanbevolen. Kaiserkeller poster 1960 Stuart Sutcliffe en George Harrison in de Top Ten 1961 The Beatles in de Top Ten Club 1961 Er zijn aanwijzingen dat er Indo bands hebben opgetreden in de Kaiserkeller, die in oktober 1959 geopend werd. In onderstaand boek is daar iets van terug te vinden. Uit het boek: The Beatles; de definitieve biografie / door Philip Norman/ oorspronkelijke titel: Shout! (c) 1981 .......halverwege de Grosze Freiheit, een zijstraat van de Hamburgse Reeperbahn, kwam Allan Williams (1e manager van The Beatles) in het voorjaar van 1960 toevallig terecht in een in een keldertje gevestigde club, de Kaiserkeller. Die was geheel in nautische stijl ingericht en had middenin een kleine dansvloer waarop druk werd gedanst op muziek van een Indonesische groep die in het Duits songs van Elvis ten gehore bracht...... ......het optreden van The Jets (met Tony Sheridan) in de Kaiserkeller was zo sensationeel geweest dat eigenaar Bruno Koschmider had besloten zijn Indonesische Elvis-imitatoren te ontslaan en uitsluitend nog Engelse rock & roll ten gehore te brengen........ Uit "The Fabulous Sounds Of The 60’s" #18 (augustus 1978) interview met Pim Veeren door Peter Riethof: Peter Riethof: Is het waar dat The Crazy Rockers eens bezoek hebben gehad van The Beatles, in een interview in het Engelse blad Disc-News vertelde John Lennon dat hij eens een groep had gezien met Crazy Indo’s. Pim Veeren (Nederlandse bassist van de Crazy Rockers): In heb John Lennon in 1962 een keer ontmoet in Bremerhaven, hij vroeg ons toen of hun een optreden konden zien, zij zijn toen inderdaad geweest en vonden ons erg goed, Ringo b.v. speelde zelfs een nummer mee voor zover ik mij nog kan herinneren. Hij was toen pas in Duitsland voor het eerst. En George had het alsmaar over Andy the Ambon-man, waarvan hij het nummer Java Guitars eens een keer gehoord had. Uit het boek: Rockin' Ramona  - Ludgard Mutsaers (1989) Eddy Chatelin (The Crazy Rockers): .....in Hamburg hebben we The Beatles in de zaal gehad. Zij speelden in de Top Ten Club en wij in de Kaiserkeller. Als zij klaar waren met spelen kwamen ze naar ons toe. Tony Sheridan zong wel eens bij ons. Toen waren ze nog helemaal niet bekend en ze noemden zich de Beat Brothers...... Uit De Leeuwarder Courant - Indorock, een verzwegen periode uit de popmuziek / Woody Brunings - Sietse de Vries (1992) ...volgens sommigen hebben John Lennon en Paul McCartney heel goed naar The Tielman Brothers geluisterd toen beide bands in dezelfde periode in Hamburg speelden....... Uit De Leeuwarder Courant - De tropenjaren van een Indorocker / Woody Brunings - Jaap Hellinga (17-04-1998) In Hamburg kregen de Crazy Rockers optredens in de Kaiserkeller, een van de uitgaansgelegenheden nabij de beruchte Reeperbahn. Daar, midden in de rosse buurt, troffen de Hollanders een 'onbeduidend rockgroepje' uit het Engelse Liverpool, de Silver Beatles.....Tony Sheridan was hun zanger, een verschrikkelijke alcoholist. Hij kwam 's avonds bij ons spelen......... Brunings en zijn vrienden dronken wel eens een pilsje met die Britten. Paul McCartney en John Lennon? Brunings lacht eens. Het waren wel aardige jongens, vond hij. Ringo Starr was er geloof ik toen nog niet bij. De Sneker grinnikt nog eens. Pas veel later hoorden we The Beatles op de radio. Hey, dat zijn die jongens uit Hamburg, weet je nog? Uit het boek: 40 Jaar Crazy Rockers: Homo Ludens / door Inge Dümpel en Woody Brunings / april 2000 Pim Veeren: .....In Hamburg speelden wij in 'Die Kleine Freiheit' en iets verder op de Reeperhahn speelde een Engels bandje, de latere Beatles, dat ook acht uur per nacht moesten 'schuften' voor een paar mark. Tony Sheridan, hun zanger, en z'n makkers kwamen vaak bij ons kijken........ Harry Berg:  .......In Hamburg was er een manager die ons wou hebben. Tegenover ons in de Star-Club speelde een Engels bandje dat later de Beatles zou worden. Ze woonden daar in de gang van een of andere ruimte en ze verdienden niets!...... Uit het programmaboekje van de 44e Passar Malam (juni 2002) De muzikale reis van de Crazy Rockers Vele jaren na de doorbraak van The Beatles zou John Lennon vertellen hoe de swingende Indorock in de Hamburgse kelders het viertal uit Liverpool had geïnspireerd. Tekst bij tentoonstelling Indische Helden I; Indorockers Verstild (22/2-22/6/03) in Het Indisch Huis De Indorockers zijn vanaf de jaren 1950 geweldig populair geweest in brede lagen van de Nederlandse bevolking en daarbuiten; tot hun bewonderaars mochten ze onder meer The Beatles rekenen. Als voortrekkers in de muziek introduceerden ze de rock and roll in Europa en gaven er hun eigen, onmiskenbare draai aan -zowel in de sound en de virtuoze technieken die ze toepasten als in de macho-presentatie op het podium. Tekst op de Indo-Rock site  van Hennie van Ernst (30-06-1998) (wordt niet meer onderhouden) It is said that the Beatles enjoyed their shows in Germany and some Tielman Brothers early recordings do remind clearly some Beatles' interpretations Uit het boek Dangerous Crossroads by George Lipsitz, San Diego (sept. 1998) .....the Tielman Brothers stole the show with their wild rock'n'roll songs and acrobatic antics. They tossed guitars across stage, played the guitar and bass with their toes and teeth, and played their instruments behind their heads and upside down. Popular everywhere in Europe, they developed a particularly enthusiastic following in Hamburg, Germany where they may have been an important early influence on the Beatles. Uit het Guestbook van K&K Center of Beat - bericht van Louis van Herpen (15-06-03) ...Wir die Indo-Rock-Kapelle waren die ersten Live-Band´s in ganz Deutschland. Die Beatles haben bei uns zugeschaut und mit uns gejamt.... Wendy den Hartog (zangeres van Wendy & The Gardenias) liet in november 2005 weten: Ik kan me herinneren dat wij gespeeld hebben in Kaiser Palast in Hamburg, ook een lokaal van Bruno Koschmider. Wij gingen vaak de Reeperbahn op, omdat daar inderdaad de Engelse bands optraden in de Starclub en Top Ten. Ik kan me niet herinneren ooit een indo groep daar te hebben zien optreden, want dat was juist het unieke vanuit die tijd, dat de Engelsen ineens met een heel ander soort muziek op de proppen kwamen. Ze speelden heeeel erg luid en hadden een heel ander soort muziek, vaak zo vreselijk hard dat je eigenlijk geen muziek meer hoorde. Ik heb daar inderdaad Tony Sheridan etc etc gezien, maar kan de namen van de bands niet meer herinneren. Het repertoire van de Indo bands paste helemaal niet in die clubs. Leo Kappé speelde in januari 1962 in Hamburg met The Rocking Sensation Boys. In mei 2005 deed hij verslag hiervan: In de maand Januari 1962 hadden we een contract in Hamburg. We moesten daar spelen in de Kaiserkeller van eigenaar Koschmider in een zijstraat van de Reeperbahn. Dit was inderdaad een kelderbar, die er groezelig en onheilspellend uitzag. Het weinige publiek dat er kwam was ook niet het allerbeste. Onderwereldfiguren, souteneurs, hoeren en een paar verdwaalde Amerikanen. We wisten echt niet wat we daarmee aanmoesten. Gelukkig konden we na het spelen nog de Reeperbahn op, waar we Tony Sheridan met een band zagen spelen in de Top Ten. Na een week of wat werd “onze kelder” door de politie gesloten en kwamen we in een andere zaak van dezelfde eigenaar terecht in een veel betere buurt in Hamburg. Dat was de Kaiser Saal, een prachtige grote dancing - erg chique met garderobes en geuniformeerd personeel, waar we samen met een steengoed Italiaans orkest speelden. Aangezien het publiek echter nogal jong was en meer van rock 'n'roll hield, dan van ouderwetse dansmuziek, vielen wij veel meer in de smaak tot groot verdriet van onze, overigens zeer aardige, Italiaanse collega’s. Halverwege de maand kwam Koschmider vertellen dat hij failliet was gegaan en dat hij ons had ondergebracht in een havencafé in Kiel bij een vriend van hem. George Harrison moet de Tielman Brothers ergens hebben zien optreden tijdens zijn Hamburgse periode. Want in het blad Rolling Stone had hij het eind 60-er jaren vertellend over de Beatles in Hamburg enthousiast over: Andy, the Indo man Van George Dankmeyer ontving ik in april 2003 een fascinerend verhaal compleet met foto's over zijn muzikaal avontuur met de Harry Bredow Band in Hamburg ten tijde van de eerste Hamburgse periode van The Beatles HARRY BREDOW BAND – Hamburg Delight   English In augustus/september/oktober 1960 had de Harry Bredow Band via de impresario Lou van Rees ( jaja) een contract in de Blauer Peter aan de Grosse Freiheit te Hamburg (een zijstraat aan het einde van de Reeperbahn). Dit was een zogeheten Frühlokal, de zaak ging pas open om 4 uur 's morgens tot 10 uur 's morgens. Er speelden hoofdzakelijk Italiaanse (georiënteerde) bands, en meerstemmig zingen was so wie so bijna verplicht. Naast Harry Bredow (gitaar, piano en zang) speelden Rob van Kreeveld (piano), Henny Heutink (drums), Wim Zuijdervelt (trompet, bas en zang) en George Dankmeyer (gitaar, bas en zang). Harry Bredow Band in de Blauer Peter, Hamburg ( september/oktober 1960) vlnr: Rob van Kreeveld, Harry Bredow, Henny Heutink, Wim Zuijdervelt, George Dankmeyer We kregen heel vaak bezoek van Tony Sheridan, James Macken aka Jimmy Ward (een Ier, die destijds met grote stelligheid sprak over zijn z.g. Schotse afkomst) en die heel goed "At the end of the Rainbow" zong), een andere Tony Cavanaugh (afro-amerikaan en ex-GI, wiens succesnummer Hey-Ba-Re-Bop was). Van Tony Sheridan herinner ik mij dat zijn rechtermiddelvinger "stijf" was - tegenwoordig maken ze op deze manier een gebaar er mee. Tony S. en die anderen speelden in Top Ten Club aan de Reeperbahn, een club met veel fluoriscerend licht. Daar zaten wij weer op onze beurt vaak tussen 20 en 24 uur te luisteren naar hun. We konden goed met elkaar overweg. Zowel in hun club als in onze club was het geregeld van: "zing/speel even een paar nummers mee" Harry Bredow aka Garry Brandy met Framus (Hollywood) in de Blauer Peter (Hamburg, september/oktober 1960) Een Duitse jongeman Horst Fascher (voormalig bokstalent) werkzaam in de Top Ten Club en ex- medewerker van zaaleigenaar Bruno Koschmider van de Kaiserkeller, die altijd bij Tony Sheridan en die anderen meeliep opperde ineens het idee, om onze band een paar dagen om en om met Tony Sheridan (en vaak ging het meer "samen" met Tony S. en de anderen) in Top Ten te laten spelen. Aangezien wij in die tijd nog vol energie waren een makkie dus, leuk, en echt jong publiek, terwijl het publiek in de Blauer Peter meer deftig was (veel jetset, filmsterren o.a Hans Jörg Felmy en sportlui, zoals HSV-voetballers en Armin Hary de Duitse atleet, die net de Olympische 100 meter in Rome had gewonnen in 10 seconden). Eten deden wij in Hamburg in het Ind. Restaurant Dewi van een zekere Moesi (die ook wel eens bij ons een nummer zong). Onze intrek hadden we genomen in Hotel Menken (ook Reeperbahn). Harry Bredow Band met Moesi van het Ind. rest. Dewi als zanger in de Blauer Peter (Hamburg, september/oktober 1960) Even terzijde; Tony Sheridan speelde gitaar (Fender Stratocaster), andere Tony contrabas en Jimmy Ward drums. Met ons erbij klonk het voller, vooral door de koortjes. Tony Sheridan zijn repertoire bestond vooral uit Elvis songs, maar hij maakte vooral furore met Summertime. Met Rob van Kreeveld op de piano bracht hij trouwens een originele versie van Lover Doll. Henny Heutink achter zijn Westend drumstel in de Blauer Peter (Hamburg Als anecdote valt te melden dat Henny hier speelde op een WESTEND drumstel, destijds vervaardigd door de Fa. J. De Hooge & Zn.. De zaak was gelegen aan het Westeinde in Den Haag (naast het oude ziekenhuis). Bekende bespelers waren o.a  Tonny Nüsser (Dutch Swing College Band), Richard vd Kraats (René & Alligators), Frits Tamminga (Jumping Jewels) en Jaap Eggermont (Golden Earrings) Ondanks de energie die wij hadden werd het te zwaar, en de baas van onze zaak vond het niet zo'n goed idee. Toch werden we plotseling uitgenodigd om voor RTV Bremen live op te treden. Weer om en om, de twee bands dus, en aan het slot de hele santenkraam tegelijk. Ontzettend groot succes, optreden natuurlijk met veel liggen op de grond, extatisch-krampachtige lichaamsbewegingen, overdreven hoofdschudden etc. Ja, toen durfde ik het allemaal. Er werd zelfs gesproken over platen opnemen. Dat ging voor ons niet door, omdat ons contract afliep en wij ergens anders heen gingen. Voor Tony ging het later wel door. Actualiteit van toen was de lancering van Ramona - waar iedereen om vroeg en wij maar in 3/4-maat spelen; wij kenden de nieuwe versie van de Blue Diamonds nog niet nl. Andere hit daar was Wir Wollen Niemals Aus Einander Gehen van Heidi Brühl Pianist Rob van Kreeveld in de Blauer Peter (Hamburg, september/oktober 1960) Een andere band met wie wij en ook Tony Sheridan contact hadden was de andere Engelse band Rory Storm and the Hurricanes (met drummer Ringo Starr). Echt rock and roll in de typische Engelse stijl van Tommy Steele (met wiens broer Colin Hicks ik elders óók gespeeld heb, zuiver toeval). Zij speelden ook in de Grosse Freiheit (dezelfde straat dus) in de Kaiserkeller, een kleinere rock-club. Op een avond zaten er een paar Engels sprekende bij ons te luisteren, gekleed in western outfit. Zij waren - zeiden ze - de Beatles uit Liverpool. Ze speelden sedert augustus 1960 in de voormalige stripteasebar de Indra (ook een tent van Bruno Koschmider). Vanaf begin oktober speelden ze om en om met Rory Storm and the Hurricanes in de Kaiserkeller. Omdat ze toen (!) niet zoveel verdienden wilden ze aan ons vaak hun cowboylaarzen verkopen, om wat meer geld te hebben. Wij vonden dat vreemd en gingen niet op hun aanbod in. Ontzettend stom natuurlijk, achteraf. Maar we hebben ze vaak wat toegestopt of hun consumpties betaald. Ikzelf trok nogal vaak op met Stuart Sutcliffe - hij had een Duitse vriendin – die zich naast muziek vooral bezighield met kunst. Henny Heutink in de Blauer Peter, Hamburg 1960 Hij keerde later terug naar Duitsland als drummer van The Black Dynamites Terugdenkend aan die tijd lijkt het me zelfs zeer aannemelijk dat wij de eerste band waren ( een rock-achtige band dus uit Holland), die contact hadden met Tony Sheridan en zijn band. Ik ben er bijna zeker van dat wij de eerste "Indisch - Nederlandse" band waren, die in Top Ten optraden. Na Hamburg trokken wij verder door Duitsland met de Harry Bredow Band (Kapelle!). Later heetten wij The Rhythm Sellers en traden in de zomer van 1961 op in de Sheherazade in Scheveningen. Harry Bredow was vertrokken en Leo van Oostrom (sax, de eerste student die op het Kon. Conservatorium afstudeerde op saxofoon) speelde mee. Alle bandleden zongen (vaak vierstemmig). Overigens speelde ik begin 1961 nog in de hawaiian band van Mike Anoi (Broer Arends - die ook bij The Hurricane Rollers speelde als bassist en die een afgestudeerde landbouwingenieur in Wageningen was). Daarna speelde ik als gitarist bij het Italiaans orkest van Franco Betro en in de periode 1963-1965 was ik sologitarist van de Indo-rock band The Fire Devils. Herinneringen opgetekend door George Dankmeyer(april 2003) THE RHYTHM SELLERS (Sheherazade, zomer 1961) l/r: Rob van Kreeveld, Leo van Oostrom, Wim Zuijdervelt, George Dankmeyer, Henny Heutink MIKE ANOI HAWAIIAN BAND (Kopenhagen -april/mei 1961) l/r (staand): Eddy Scipio, Mike Anoi aka Ir. Guus 'Broer' Arends, John Marjon. Knielend in het midden: George Dankmeyer met links en rechts twee jongens van The Beverly Nicols Show FRANCO BETRO Italiaans ensemble te Biel, Zwitzerland - february 1962 l/r (staand): Gino Basenello (bas) - Franco Betro (drums) - Secondo Neri (sax) l/r (knielend): Mario Tremeschin (piano) - George Dankmeyer (gitaar) THE FIRE DEVILS in de Phonogram studio met Tony Eyk (1963) l/r: George Dankmeyer, Hans 'Jassy' Amo, Don Hieronymus, Tony Eyk, Hans de koning, Mike 'Chiel' Nanlohy (c) pmouse, april 2003 [home]