Terugblik op de
Indo-Rock, instrumentale rock & roll die gespeeld werd in de periode 1958-1965 door
Nederlandse gitaargroepen, die volledig of in belangrijke mate bestonden uit muzikanten
van Indische of Ambonese afkomst. Met een overzicht van de Indo bands, waarvan
instrumentals op plaat of band (live) bekend zijn. De Indo-Rock pioniers leverden een
unieke bijdrage aan ons muzikaal cultureel erfgoed.
Alle Indo-Rock bands die
op deze site worden opgenomen voldoen aan bovenstaande definitie, die eind 70-er jaren
gelanceerd werd door een handjevol verzamelaars van Nederlandse gitaarrock. Bij de vocale
rock & roll van de Indo bands spreken we over Indo-Rock vanwege de kenmerkende
begeleiding met vaak lange instrumentale breaks. Ondanks dat ook een aantal Nederlandse
groepen door deze Indo bandjes beïnvloed werden en dus een indorock sound hadden, behoren
zij niet in deze categorie thuis. Ze zijn te vinden op mijn site Neder-Gitaar-Rock.
Mijn eigen inspiratie
voor het woord Indo-Rock kwam door de gitaarmuziek van Electric Johnny & his
Skyrockets, vanwege hun unieke en grote bijdrage aan instrumentale gitaarrock in de
periode 1960-1962. Zelf
gebruikte ik de term term Indo-Rock voor het eerst in januari 1975. Ik schreef toen een
brief aan VARA radio producer Willem van Beusekom, waarin ik een suggestie deed om weer
eens een uitzending van "Poprekonstruktie" over Nederrock te maken. Ik had
er een hele lijst bij gedaan met platen van Nederrock groepen met vooral Indo's in de
bezetting en die samengebracht onder de noemer Indo-Rock. Op 18-02-1975 heeft Willem van
Beusekom in een radio uurtje over Nederrock de term Indo-Rock ook daadwerkelijk voor de
eerste keer op de radio verkondigd! De allereerste publicatie waarin ik de stijlnaam
Indo-Rock gebruikte, schreef ik in het najaar van 1977 voor het Engelse blad "New
Gandy Dancer" - The Magazine for Rock Instrumental Music (Issue 10 - November 1977).
Met name Peter Riefhof (†)(hij speurde
de oude Indorockers in Den Haag op), George Evers (hij publiceerde een aantal boeken in
eigen beheer over Instrumentale Rock), Louis Smeets (producer van de Rock & Roll
Methode op Hilversum 3) en Leon Donnars (producer van het Indo-Rock programma op Radio
Lokatel en oprichter van de Stichting Indo-Rock) hebben begin 80-er jaren bijgedragen aan
de snelle verspreiding van het nieuwe woord Indo-Rock.
Fraai sfeerbeeld van de Haagse Indo-Rock Scene ca. 1965
- The Black Eye in Rolschaatspaviljoen Zuiderpark
Liggend: Ruud Toorop, staand Tony Lentze (l) en Harry Bredow (r), achterin Joop Ketting
Olivier
(foto: Sam Patty / collectie: Jan Patty)
De eerste Indo bandjes
waren actief in Rotterdam en Den Haag, maar ook in steden als Amsterdam, Zaandam,
Vlissingen, Maastricht, Groningen en andere plaatsen waren ze te vinden. The Tielman
Brothers waren de trendsetters en hun roots zoals de traditionele Indonesische
volksmuziek, krontjong, gamelan, Hawaiian steelgitaar melodieën en de muziek van
gitaarpionier Les Paul wisten ze in de 2e helft van de 50-er jaren te vermengen met de
toen net in opkomst zijnde rock & roll klanken. Hun platenproduktie voor Bovema in de
periode 1959-1961 die uitkwamen op het Imperial label, bevatten bijna reeds alle
ingrediënten voor de Indo-Rock.
The Tielman Brothers -Black Eyes/ Rollin' Rock (live TV
show jan.1960)
Alle cliches uit de rock-‘n-roll van de
50’s samengevat in een videoclip (Musica, Uruguay)
Het is de moeite waard deze video te bekijken. Het is niet alleen de moeite waard, het is
een openbaring. U zult geen moment spijt hebben van de ruim negen minuten die de video
duurt. Hier zijn op sublieme wijze alle kenmerken van de Rock & Roll samengevat en dan
praten we over een televisie-uitzending uit 1960 !
Vier jaar vóór de Beatle-mania, zeven jaar vóór Jimi Hendrix zich op de gitaar
onsterfelijk maakte door deze als een bijna buitenaards wezen te bespelen. Een jaar vóór
de eerste single van Dick Dale werd uitgebracht, een gitarist die de briljante basis legde
welk Hendrix inspireerde. Zes jaar vóór het geweld van The Who de wereld zou verbazen.
Negen jaar vóór het verschijnen van de Stooges en 15 jaar vóór The Clash en Sex
Pistols.
De Tielman Brothers, de hoofdrolspelers in deze video, lieten een staaltje van techniek
zien, welke de gekte van de Rock & Roll typeerde en afrekenden met elke vorm van
statisch optreden op het podium. Samenvattend een optreden dat nog woester was dan het
wilde jazz-concert van Gene Krupa.
Dit optreden vond plaats op de Nederlandse televisie op 23 januari 1960.
De Tielman Brothers kregen de gelegenheid om in de Nederlandse Omroepstudio’s het
ontstaan van de gekte in de Rock & Roll te vertonen. Andy (sologitaar), Reggy
(gitaar), Phonton (contrabas) en Loulou (slagwerk) bespeelden de gitaren met hun tanden,
met hun voeten, ze gooiden de contrabas op de grond en klommen er bovenop, met opzwepende
solo’s op de gitaren en stuwende bassen, dit tot absolute verbijstering van de niets
vermoedende toeschouwers en nog vele generaties daarna die nog van ze zouden horen. Het
ontbrak er nog maar aan, dat ze een gitaar in brand staken…
In 1961 verschenen ook
de eerste albums van The Ventures in Europa en deze stijl sprak een groot aantal Indo
gitaristen enorm aan. Strakke, soms rollende en dan weer gevoelige gitaarpartijen en een
vleugje country, dat was het helemaal. De beide gitaristen Bob Bogle (sologitaar) en Don
Wilson (ritmegitaar) speelden op een Fender
Jazzmaster en dit is mogelijk de verklaring voor de opmars van deze gitaar onder de
Indo groepen. Andy Tielman verklaarde later: 'We gingen over van Gibson gitaren op
Fender, want daar kon je beter mee gooien. Ze waren lichter, weet je.'
The Ventures 1961: Bob Bogle en Don
Wilson
Het essentiële element
van de Indo rockers was hun kompakte speelwijze, waarbij drums, bas- en ritmegitaar een
eenheid vormden en de sologitaar zijn eigen partij speelde. Een extra ritmegitarist of
soms 2e sologitarist ondersteunde de sologitarist met versterkte accenten, tegenritmes of
zwaardere baslijnen over twee of drie snaren gespeeld. Stuwende gitaren op de lage snaren.
Andy en Reggy Tielman brachten aan het eind der 50-er jaren reeds op onnavolgbare manier
hun instrumentals op deze wijze voor het voetlicht.
The Tielman Brothers - Rock It Up - live TV show
jan.1959
Opname Kaffee Kossenhaschen, Mannheim januari 1959 (HR Hessischer Rundfunk)
Een groot aantal Indo
rockers kreeg aanlokkelijke aanbiedingen om in Duitse clubs als professionele muzikanten
aan de slag te gaan en de hoogtij dagen van de Indo-Rock braken aan, totdat de veel
goedkopere Engelse bands omsteeks 1964 met hun beat muziek voorgoed een einde maakten aan
deze scene. In Nederland zelf kenden we nog een aantal andere stromingen binnen de
Indo-Rock. Allereerst zijn er de groepen die een mix speelden van Latin dansritmes en
instrumentale rock & roll en ook experimenteerden met 2 sologitaristen. De
belangrijkste exponenten van deze South-American Rock stijl waren uiteraard de
'uitvinders' hiervan Electric Johnny & his Skyrockets en verder bekende bands zoals
The Rollers, Boy & his Rollin' Kids, Tony & his Magic Rhythms en The Hap-Cats. Het
repertoire van The String-A-Longs paste in die tijd naadloos aan bij de stijl van de Indo
bands. Dan zijn er nog de groepen, die piano en orgel integreerden in de Indo-rock. De
Rotterdamse Oety & his Real Rockers leverden de basisarrangementen en de latere
muzikanten voor de supergroep The Javalins.
Helaas werd er in
verhouding bitter weinig studiomateriaal opgenomen in de gouden jaren van de Indo-Rock
1961-1963, de kans werd de top Indo bands vaak wel aangeboden, maar er was te weinig animo
bij de muzikanten zelf. De minder bekende groepen kwamen nauwelijks aan de bak, omdat er
sowieso al weinig interesse bestond bij de meeste platenmaatschappijen. Gelukkig zijn er
achteraf gezien nog opmerkelijk veel privé bandopnamen gemaakt in de de periode
1961-1965. Met name het audio- en beeldarchief van Sam Patty (†) dat nu beheerd wordt
door zijn broer Jan en de Stichting Indo-Rock is uniek te noemen en is met recht een brok
muzikaal historisch erfgoed van de roemruchte Indo-Rock scene.
De term Indo-Rock wordt
heden ten dage te pas en te onpas overal opgeplakt en omdat de vlag de lading nu niet meer
dekt, breng ik onder de naam Indo-Instro-Rock alleen die Indo-Rock bands bijeen, die
voldoen aan de oorspronkelijke bedoeling van bovengenoemde definitie.
Reacties,
verbeteringen en aanvullingen graag per e-mail naar Piet Muys
informatiebronnen en
literatuur:
•Evers,
George: Story Of The Javalins(private publication, Oostwoud
1983) •Evers, George / Räppold, Knut: Die Indorock
Discographie(private publication, Essen 1988) •Raay, Hans de / Evers, George:Indo-Rock Discografie
(private publication, Oostwoud/Zaandam 1985) •Mutsaers, Lutgard: Rockin' Ramona(SDU,
's Gravenhage 1989) •Wenske, Helmut / Brunings / Alsman / Donnars, Leon / Hyde: Eastern
Age, Indonesische R&R-, Dance-& Show Bands 1956 - 1965(Bückse der
Pandora, Wetzlar 1984). •Rüttgers, Bernd / Noever, Peter: Java Guitars,
Indo-Bands Im Bild(private publication, Düsseldorf 1989)
• Stichting Indo-Rock (Leon Donnars) -
Postbus 73954 - 2507 AL Den Haag
Was een niet commerciële Stichting van 1993 t/m 2007 met als doelstelling: Het promoten
van de Indo-Rock en het in stand houden van de Indo-Rock cultuur. De donateurs
ontvingen elk kwartaal een informatieblad. De allerlaatste uitgave (Jaargang 14 nummer 56)
verscheen in april 2007.
Site designed
and built by pmouse. Page created 22-07-2000.
